Tedavi Yöntemleri

Transtorasik Ekokardiyografi(EKO)

Ekokardiyografi yani kalp ultrasonu nedir, kimlere yapılır, nasıl uygulanır? Hazırlık, süre, ağrılı olup olmadığı ve sonrası hakkında merak edilenler.

Ekokardiyografi Nedir?

Ekokardiyografi, kalbin ses dalgaları kullanılarak görüntülendiği bir inceleme yöntemidir. Halk arasında kalp ultrasonu ya da kısaca EKO olarak bilinir. Göğüs duvarı üzerinden yapıldığı için tam adı transtorasik ekokardiyografidir.

İşlem sırasında kullanılan prob, kulağın duyamayacağı yükseklikte ses dalgaları gönderir. Bu dalgalar kalbin yapılarından yansıyarak geri döner ve cihaz tarafından hareketli görüntüye dönüştürülür. Böylece kalp atarken gerçek zamanlı olarak izlenebilir.

Ekokardiyografi ile şu bilgilere ulaşılır:

  • Kalp kasının kasılma gücü ve pompalama verimi
  • Kalp odacıklarının boyutları ve duvar kalınlıkları
  • Dört kalp kapağının yapısı, darlık veya kaçak olup olmadığı
  • Kalp içindeki kan akımının yönü ve hızı
  • Kalbi çevreleyen zarda sıvı birikimi olup olmadığı
  • Büyük damarların kalbe bağlandığı bölgelerin durumu

Radyasyon içermemesi, ağrısız olması ve gerektiğinde tekrarlanabilmesi, ekokardiyografiyi kardiyolojinin en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biri hâline getirir.

Kimlere Yapılır?

Ekokardiyografi hem şikâyeti olan hastalarda hem de bilinen bir kalp hastalığının takibinde istenebilir. Sık karşılaşılan başvuru nedenleri şunlardır:

  • Nefes darlığı ve efor kapasitesinde azalma
  • Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi
  • Muayenede duyulan kalp üfürümü
  • Çarpıntı ve ritim bozukluğu şikâyetleri
  • Bacaklarda ve ayak bileklerinde şişlik
  • Bayılma veya tekrarlayan baş dönmesi
  • Bilinen kalp yetmezliği, kapak hastalığı veya kalp kası hastalığının takibi
  • Uzun süreli yüksek tansiyonun kalp üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
  • Geçirilmiş kalp krizi sonrası kontrol
  • Ameliyat öncesi kalp değerlendirmesi
  • Ailesinde kalp kası hastalığı öyküsü bulunan kişilerin taraması

Nasıl Uygulanır?

İşlem, karartılmış sakin bir odada yapılır. Adımlar şu şekilde ilerler:

  1. Belden yukarısı açılır ve sol tarafınıza dönük şekilde muayene masasına uzanırsınız.
  2. Kalp ritmini eş zamanlı izlemek için göğsünüze birkaç küçük elektrot yapıştırılabilir.
  3. Göğüs bölgesine, ses dalgalarının iletimini sağlayan su bazlı bir jel sürülür.
  4. Hekim, probu göğsünüzün farklı noktalarına yerleştirerek kalbi çeşitli açılardan görüntüler.
  5. Bazı görüntüler için derin nefes almanız, nefesinizi kısa süre tutmanız ya da pozisyonunuzu hafifçe değiştirmeniz istenebilir.
  6. İnceleme sırasında cihazdan gelen ritmik uğultu sesleri duyabilirsiniz; bu, kan akımının sese dönüştürülmesinden kaynaklanır ve tamamen normaldir.

Hazırlık Nasıl Yapılır?

Transtorasik ekokardiyografi özel bir hazırlık gerektirmez.

  • Aç kalmanıza gerek yoktur.
  • İlaçlarınızı her zamanki düzeninizde kullanmaya devam edin.
  • Kolay çıkarılabilen, rahat bir üst giysi tercih edin.
  • Varsa önceki ekokardiyografi raporlarınızı, EKG kayıtlarınızı ve kullandığınız ilaçların listesini yanınızda getirin.
  • İşlem öncesinde çok yoğun bir efor sarf etmemeye özen gösterin.

Ne Kadar Sürer, Ağrılı mıdır?

İnceleme çoğunlukla yirmi dakika civarında tamamlanır. Kalbin görüntülenmesini zorlaştıran akciğer hastalığı, göğüs kafesi yapısı veya kilo gibi durumlarda süre uzayabilir.

İşlem ağrısızdır. Jelin serin hissi ve probun kaburgalar arasına hafifçe bastırılması dışında rahatsızlık duymazsınız. Bazı hastalar sol tarafa uzanmış hâlde nefes tutarken kısa süreli zorlanma hissedebilir; bunu hekiminize söylemekten çekinmeyin.

Riski Var mıdır?

Transtorasik ekokardiyografi, bilinen bir riski olmayan girişimsel olmayan bir incelemedir. Radyasyon içermez, ilaç verilmez ve vücuda herhangi bir müdahale yapılmaz. Gebelerde ve çocuklarda da güvenle uygulanabilir. Tekrarlanmasında sakınca yoktur.

İşlemden Sonra Ne Olur?

İnceleme bittiğinde göğsünüzdeki jel silinir ve hemen giyinebilirsiniz. Dinlenmeniz gerekmez; aynı gün işinize, aracınıza ve günlük yaşamınıza dönebilirsiniz. Beslenme kısıtlaması ya da ilaç değişikliği söz konusu değildir.

Bulgular değerlendirildikten sonra hekiminiz sonucu sizinle konuşur. Ekokardiyografi bazen tek başına yeterli olur, bazen de ek incelemelerin yolunu açar. Örneğin kapak yapısının daha ayrıntılı görülmesi gerekiyorsa transözofageal ekokardiyografi, damar hastalığı şüphesi varsa efor testi ya da ileri görüntüleme yöntemleri planlanabilir.

Ne Zaman Ekokardiyografi Yaptırmalı?

Nefes darlığı, çarpıntı, bacaklarda şişlik veya bayılma gibi şikâyetleriniz varsa; muayenede kalbinizde üfürüm duyulduysa ya da bilinen bir kalp hastalığınızın takibi gerekiyorsa ekokardiyografi gündeme gelir. İncelemenin gerekli olup olmadığına, şikâyetlerinizi ve muayene bulgularınızı değerlendiren kardiyoloji uzmanı karar verir. Kayseri ve çevre illerde yaşayan hastalar için, mevcut raporlarla birlikte başvurmak gereksiz tetkik tekrarını önler.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için lütfen bir kardiyoloji uzmanına başvurun.

Sık sorulan sorular

Ekokardiyografi öncesinde aç kalmam gerekir mi?

Transtorasik ekokardiyografi için açlık gerekmez; işlemden önce normal şekilde yiyip içebilirsiniz. İlaçlarınızı da her zamanki gibi kullanabilirsiniz. Farklı bir talimat verilmişse, randevunuzu düzenleyen birimin yönlendirmesini esas alın.

Ekokardiyografi ağrılı bir işlem midir?

İşlem ağrısızdır. Göğüs üzerine sürülen jelin ilk anda serin hissettirmesi ve probun hafifçe bastırılması dışında rahatsızlık beklenmez. İğne, ilaç veya kesi söz konusu değildir.

Kalp ultrasonu röntgen ışını içerir mi?

Hayır. Ekokardiyografi ses dalgalarıyla çalışır ve radyasyon içermez. Bu nedenle gerektiğinde tekrarlanabilir ve gebelikte de güvenle uygulanabilen bir yöntemdir.

Ekokardiyografi ne kadar sürer?

İşlem genellikle yirmi dakika civarında tamamlanır. Kalbin yapısına, görüntü kalitesine ve incelenmesi gereken ayrıntılara göre bu süre uzayabilir. Uzun sürmesi, kötü bir bulgu olduğu anlamına gelmez.

EKG ile ekokardiyografi aynı şey midir?

Farklı incelemelerdir. EKG kalbin elektriksel etkinliğini kâğıda kaydeder; ekokardiyografi ise kalbin yapısını ve hareketini görüntüler. İkisi birbirinin yerine geçmez, çoğu zaman birbirini tamamlar.

Sonucu ne zaman öğrenebilirim?

Ekokardiyografi genellikle kardiyoloji uzmanı tarafından yapıldığı için değerlendirme çoğu zaman işlem sırasında tamamlanır. Bulgular muayenenizin devamında sizinle paylaşılır. Ek tetkik gerekirse bu da aynı görüşmede planlanır.

Son güncelleme: